Vaxtabreytingar á íbúðarlánum Arion banka

Með reglubundnum hætti eru teknar vaxtaákvarðanir innan Arion banka sem þá taka mið af breyttum aðstæðum innan sem utan bankans. Fyrir áramót var tekin ákvörðun, í ljósi stýrivaxtaákvarðana Seðlabankans, um lækkun óverðtryggðra vaxta bankans. Nú í upphafi árs var tilkynnt um vaxtahækkun verðtryggðra íbúðarlána Arion banka, sú hækkun byggir fyrst og fremst á hækkun ávöxtunarkröfu skuldabréfa á markaði á undanförnum mánuðum. Nánar má lesa um vexti bankans og breytingar á þeim hér.

Rétt er að taka fram að ákvarðanir bankans um vaxtabreytingar hafa einvörðungu áhrif á lán með breytilega vexti og ný lán, en ekki á þegar tekin lán með fasta vexti. Þannig hafa vaxtaákvarðanir ekki áhrif á langstærstan hluta íbúðarlána bankans sem eru íbúðarlán með föstum vöxtum til 5 ára eða út lánstímann. Einnig er rétt að hafa í huga að það er eðli lána með breytilega vexti að vextir þeirra breytast á lánstímanum, ýmist hækka eða lækka, eftir því hvernig aðstæður breytast. 

Það kann að hljóma órökrétt að vextir verðtryggðra lána skuli hækka nú þegar Seðlabankinn hefur verið að lækka stýrivexti. Því er mikilvægt að gera greinarmun á vöxtum óverðtryggðra íbúðalána, sem bankinn hefur lækkað, og vöxtum verðtryggðra lána til lengri tíma, sem nýverið hækkuðu. Vaxtaákvarðanir Seðlabankans hafa fyrst og fremst áhrif á óverðtryggða vexti skammtímalána, aðrir kraftar eru að verki þegar kemur að verðtryggðum lánum til lengri tíma. 

Fjölmargt kemur til skoðunar þegar hugað er að vaxtabreytingum verðtryggðra lána innan bankans. Þar vegur þó þyngst fjármögnunarkostnaður bankans og ávöxtunarkrafa verðtryggðra skuldabréfa sem eru útgefin m.a. af Íbúðalánasjóði, fjármálastofnunum og ríki og sveitarfélögum. Frá því verðtryggðir vextir breyttust síðast hjá bankanum, sem var 1. febrúar 2014, þá hefur þróunin á markaði verið með þeim hætti að óhjákvæmilegt var að hækka vexti verðtryggðra lána. Fjármögnunarkostnaður Arion banka hefur hækkað á undanförnum rúmum 12 mánuðum, en á tímabilinu hefur ávöxtunarkrafa nýútgefinna skuldabréfa, sem bankinn gefur út til að fjármagna lán til íbúðakaupa, hækkað um rúmlega eitt prósent. Annað dæmi um þróun á markaði er ávöxtunarkrafa skuldabréfa Íbúðalánasjóðs (HFF24) sem hefur einnig hækkað umtalsvert, eða u.þ.b. 0,7% á árinu 2014. 

Að auki er ekki hægt að líta framhjá því að bankaskatturinn sem hjá Arion banka er áætlaður tæpir þrir milljarðar króna fyrir árið 2014 hefur áhrif til hækkunar vaxta þar sem hann leggst á allar skuldir, m.ö.o. fjármögnun bankans, umfram 50 milljarða króna.